 |
|
 |
|
|
|
|
Kafein bağımlısı
mısınız? |
|
|
|
|
Kahve ve çayda bulunan en
güçlü kimyasal bileşenin “kafein” olduğunu biliyoruz. Kafein,
sizin de günlük yaşamınızın bir parçası haline mi geldi? Fakat
günde 4 ile 7 fincan arasında değişen kahve tüketiminin, kişide
huzursuzluk, sinirlilik, baş ağrıları gibi problemleri
doğurduğunu biliyor muydunuz? Cevabınız “evet” ise, aşağıdaki
yazıyı okuyun ve kafein tiryakiliğinizi tekrar gözden geçirin!
|
|
|
|
Kafein,
alkoloid grubunun azotlu organik bir bileşiğidir. Birçok bitkide
bulunan kafeinin ölümcül dozu, 10 g’dır. Gereğinden çok kahve
tüketimi bilinenin aksine, kişide uyarıcı etki yaratmaz;
sinirsel uyarıların algılanmasında yavaşlamaya ve uyuşmaya neden
olur. Kişide keyif verici bir hal yaratması, bağımlılık yapan
özelliğinin temel kaynağıdır. Kafein, 200-400 mg alındığında
dikkati artırır, yorgunluğu azaltır. Kafeinin uykusuzluğu
giderme, direnci artırma, fiziksel, psikomotor ve intellektüel
performansı artırma gibi etkileri de vardır. Kafein;
Merkezi sinir sisteminde uyuşukluk ve zihin yorgunluğu giderici
etkisi vardır
Yüksek dozda konvülsiyon (sara nöbeti) oluşturur
Solunum sistemini uyarır, kalp atış hızını artırır
Hafif idrar söktürücü etkisi vardır
Kas, sinirler ve mide salgısını uyarıcı, metabolik hızı artırıcı
etki yaratır
Orta düzeyde alındığında (200-300 mg) iştah artırır
“Kafein ve Bağımlılık” Kafein, genellikle bağımlılık oluşturmaz.
Ancak fazla kahve içenlerde ilaç bağımlılığının temel öğeleri
ortaya çıkar. Yapılan denemelerde kafeinin fiziksel bağımlılık
oluşturabildiği tespit edilmiştir. Bu durumda kafeinin
kesilmesi, çevreye ilginin azalması, huzursuzluk, baş ağrısı,
zihinsel konsantrasyonun azalması ve kaygı bozukluğu gibi
etkilere neden olmuştur.
“Ne Kadar Kafein?”Bu sorunun cevabı net değil. Her bireyin
kafeine karşı toleransı eş olmayabilir. Kafein, vücuttan çok
hızlı emilip dağılım gösterir. Vücutta veya dolaşımda birikmez,
fakat alınımından saatler sonrası idrarla atılır. Bizim önerimiz
bağımlılığınızı bir anda terk etmemek. Aksi takdirde, baş
ağrısı, uyku hali, depresyon ve bulantı ortaya çıkar.
“Gerçekten Zararsız mı?”Aşırı kafein alımı, hatta bağımlılık
bile yeterince zararsız görünse de ciddi bir yan etkinin
olduğunu unutmamalıyız. Kolalı içeceklerin metale verdiği zarar,
deneysel olarak gösterilirken midemize verdiği hasarı hayal bile
edemeyiz. Bu içecekler kafein bağımlılığını tetikledikleri gibi
içerdikleri şeker veya tatlandırıcılarla da diyabet, koroner
damar hastalığı, depresyon ve uykusuzluğa yol açabilir.
“Susuzluğunuzu Gidermek İçin Su İçin” Susuzluğunuzu dindirmek
üzere kafeinli içecekleri tercih etmek, idrar yapımını artırıcı
etkileri nedeniyle, vücudunu sıvısız bırakacaktır. Bu nedenle
susuzluğunuzu su içerek gidermek sağlıklı, kafeinsiz, kalorisiz,
ucuz ve de kolay ulaşılabilir bir yöntemdir.
“Tıpta Kafeinin Yeri” Özellikle prematürelerde henüz yeterince
gelişimini tamamlayamamış akciğerlerin fonksiyonunu tam olarak
yerine getirememesi nedeniyle solunum sıkıntısı olur. Kafeinin
solunumu uyarıcı etkisinden faydalanarak tedavi etmek amacıyla
bu tabloya sahip yeni doğanlara haricen kafein verilir ve
verilen dozun uygunluğunu takip etmek amacıyla belli aralıklarda
kafeininin ilaç takibi laboratuvar analizi ile yapılır.
“Hangi içecekle ne kadar miktarda kafein aldığınızı merak ediyor
musunuz?” Yapılan araştırmalara göre (Center for Science in the
Public Interest, The Hershey Co, Vroom Foods Inc) içecek türleri
ve içinde bulunan kafein miktarları:
İÇECEK TÜRÜ KAFEİN MİKTARI (mg)
Cappucino, 12 oz. 160-200
Kahve, kafeinsiz, instant, 8 oz. 2
Kahve, kafeinsiz, demleme, 8 oz. 2
Espresso, 1 oz. 64
Kahve, kafeinli, instant, 8 oz. 62
Kahve, kafeinli, demleme, 8 oz. 95
Coffee Latte, 16 oz. 150
Coffee Grande, 16 oz. 330
Siyah çay, demli, 8 oz 47
Yeşil Çay, demli 30-50
Ice Tea, limonlu, 12 oz. 10
Cola 47
Enerji içeceği, 8,3 oz. 76
(* 6.5 oz. ≈ 1 mug, 1 mug ≈ 235 mL)
|
|
|
|
|
 |
|
 |
|
